Incoterms® 2020: เข้าใจจุดส่งมอบก่อนตกลงซื้อขาย

Incoterms® 2020 ช่วยให้ผู้ซื้อและผู้ขายตกลงกันชัดเจนว่าใครดูแลการส่งมอบ ใครจ่ายค่าขนส่ง และความเสี่ยงที่สินค้าจะสูญหายหรือเสียหายโอนจากฝ่ายหนึ่งไปอีกฝ่ายเมื่อไร รหัสสามตัวอักษรเหล่านี้จึงช่วยให้วางแผนจากใบเสนอราคาไปสู่การขนส่งจริงได้ แต่ไม่ได้กำหนดเงื่อนไขชำระเงินหรือเวลาที่กรรมสิทธิ์เปลี่ยนมือ สองเรื่องนี้ต้องตกลงแยกในสัญญาซื้อขาย

เวลาอ่านราคา ให้ดูรหัสเงื่อนไขคู่กับฉบับปีและชื่อสถานที่หรือท่าที่ระบุเสมอ บอกแค่ชื่อเมืองยังไม่ชัดว่าเป็นช่องโหลด อาคารสินค้า หรือท่าเทียบไหน ควรตกลงจุดจริง วันหรือช่วงเวลาส่งมอบ และวิธีรับสินค้าให้ครบ ทั้งสองฝ่ายจะได้รู้ว่าหน้าที่และความเสี่ยงของตนเริ่มตรงไหน

จ่ายค่าขนส่ง ไม่ได้แปลว่ารับความเสี่ยงเสมอไป

เริ่มจากแยกสามคำนี้ก่อน: “ส่งมอบ” คือการส่งสินค้าตามจุดและวิธีที่เงื่อนไขกำหนด “ปลายทาง” คือจุดที่ระบุให้ขนส่งหรือส่งมอบไปถึง ส่วน “มาถึง” คือสินค้ามาถึงสถานที่นั้นจริง ทั้งสามอาจตรงกันในกลุ่ม D แต่กลุ่ม C ส่งมอบและโอนความเสี่ยงก่อนถึงปลายทางที่ผู้ขายจ่ายค่าขนส่งไปถึง

ตัวอย่าง CPT: ราคาเดียว แต่มีสองจุดที่ต้องรู้

สมมติผู้ขายส่งอะไหล่บรรจุกล่องจากตูรินไปคลังผู้ซื้อที่มิวนิก โดยใช้ CPT [คลังมิวนิก ช่องรับสินค้า], Incoterms® 2020 ทั้งสองฝ่ายตกลงให้ส่งมอบแก่ผู้ขนส่งรายแรกที่ทำสัญญาไว้ ณ คลังจัดส่งในตูริน ผู้ขายจ่ายค่าขนส่งตลอดทางถึงมิวนิก แต่หากสินค้าเสียหายหลังส่งมอบครั้งนั้น ผู้ซื้อรับความเสี่ยงระหว่างทางตามปกติแล้ว แม้รถยังอยู่ไกลจากมิวนิก ผู้ซื้อจึงควรพิจารณาประกันที่เริ่มคุ้มครองตั้งแต่ตูริน เพราะ CPT ไม่ได้กำหนดให้ผู้ขายทำให้

อย่างไรก็ตาม การโอนความเสี่ยงไม่ได้ยกเว้นความรับผิดจากการผิดสัญญาของผู้ขายเอง เช่น บรรจุสินค้าไม่เหมาะสม และไม่ได้ตัดสินแทนว่าผู้ขนส่งต้องรับผิดหรือประกันจะจ่ายหรือไม่ ควรเก็บหลักฐานสภาพสินค้าและการรับมอบ แจ้งความเสียหายทันที แล้วพิจารณาสัญญาซื้อขาย สัญญาขนส่ง และกรมธรรม์แยกกัน

ภาพรวม Incoterms® 2020

แผนภาพ Incoterms 2020 แสดงค่าขนส่งหลักและจุดโอนความเสี่ยงทั้ง 11 เงื่อนไข — ดูค่าใช้จ่ายขนส่งและจุดโอนความเสี่ยงแยกกันดูแผนภาพขนาดเต็ม ↗

ใช้แผนภาพช่วยมองเส้นทางโดยรวม แต่อย่าใช้สรุปว่าราคารวมค่าท้องถิ่นทุกรายการแล้ว ปลายทางที่ระบุอาจเป็นอาคารสินค้าหรือจุดที่ตกลง ไม่จำเป็นต้องเป็นอาคารของผู้ซื้อ FCA มีวิธีส่งมอบสองกรณี ส่วน DPU ส่งมอบหลังขนลงแล้ว ขณะที่ DAP และ DDP ส่งมอบพร้อมให้ขนลง อ่านรายละเอียดแต่ละเงื่อนไขต่อด้านล่างได้เลย

เรื่องที่ควรรู้ก่อนอ่านแต่ละเงื่อนไข

ทุกเงื่อนไข ผู้ขายต้องจัดสินค้าและใบกำกับการค้าให้ตรงตามสัญญา ตรวจสินค้าตามที่จำเป็น และบรรจุพร้อมทำเครื่องหมายให้เหมาะกับการขนส่ง เว้นแต่ลักษณะสินค้าไม่ต้องบรรจุ ทั้งสองฝ่ายต้องแจ้งข้อมูลและให้ความช่วยเหลือตามหน้าที่ ในบทความนี้ “ขนส่งหลัก” หมายถึงช่วงขนส่งสำคัญของเส้นทาง ส่วน “ขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ” คือการใช้มากกว่าหนึ่งรูปแบบ เช่น รถต่อเครื่องบิน และ “พิธีการศุลกากร” คือการยื่นข้อมูล เอกสาร และทำตามขั้นตอนที่กำหนดเมื่อนำสินค้าข้ามแดน จุดส่งมอบที่อธิบายต่อไปเป็นกรณีที่ทั้งสองฝ่ายทำหน้าที่ตามปกติ หากไม่แจ้งผู้ขนส่ง ไม่แจ้งข้อมูลตามกำหนด หรือไม่ทำพิธีการนำเข้าที่ตนต้องดูแล อาจมีความเสี่ยงและค่าใช้จ่ายเพิ่ม จึงควรตกลงขั้นตอนและกำหนดเวลาให้ชัดด้วย

EXW

Ex Works

ใช้ได้ทุกรูปแบบ รวมการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ

เตรียมสินค้าไว้ให้รับ ก่อนยกขึ้นรถ

EXW เริ่มจากผู้ขายเตรียมสินค้าไว้ให้รับ ณ จุดที่ตกลง จากนั้นผู้ซื้อเป็นฝ่ายจัดการต่อ ตั้งแต่ยกขึ้นรถไปจนถึงขนส่งถึงปลายทาง ดังนั้น หากจะเทียบต้นทุนทั้งหมด ดูแค่ราคา EXW อย่างเดียวยังไม่พอ

ผู้ขายดูแลอะไรบ้าง

ผู้ขายต้องเตรียม ตรวจ และบรรจุสินค้าให้เหมาะกับการขนส่ง พร้อมแจ้งให้ผู้ซื้อเข้ารับตามที่ตกลง แต่ไม่ต้องยกสินค้าขึ้นรถที่มารับ

ผู้ซื้อดูแลอะไรบ้าง

ผู้ซื้อต้องจัดและจ่ายค่ายกขึ้นรถ ค่าเข้ารับ และค่าขนส่งต่อ โดยรับความเสี่ยงตั้งแต่จุดส่งมอบ ซึ่งอยู่ก่อนเริ่มยกขึ้นรถ

ส่งมอบและโอนความเสี่ยงตรงไหน: ส่งมอบและโอนความเสี่ยงเมื่อสินค้าที่ระบุไว้พร้อมให้ผู้ซื้อรับ ณ จุดและเวลาที่ตกลง โดยยังไม่ได้ยกขึ้นรถที่มารับ
ใครจัดและจ่ายค่าขนส่งหลัก: ผู้ซื้อเป็นฝ่ายจัดและจ่ายค่าขนส่งตั้งแต่จุดรับสินค้าเป็นต้นไป
ใครดูแลพิธีการศุลกากร: ผู้ซื้อเป็นฝ่ายดูแลพิธีการส่งออก ผ่านแดน และนำเข้า รวมถึงค่าใช้จ่าย ผู้ขายต้องช่วยให้ข้อมูลหรือเอกสารที่จำเป็น โดยผู้ซื้อรับค่าใช้จ่ายและความเสี่ยงของการช่วยเหลือนั้น
ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้หรือไม่: EXW ไม่ได้กำหนดให้ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้ ผู้ซื้อจึงควรพิจารณาประกันที่เริ่มคุ้มครองก่อนยกสินค้าขึ้นรถ

ตัวอย่างการใช้งาน

หากซื้อชิ้นส่วนเครื่องจักรและจัดรถไปรับเอง อาจระบุว่า EXW [คลังผู้ขาย ช่องรับสินค้า เมืองลียง ฝรั่งเศส], Incoterms® 2020 ก่อนรถเข้า ผู้ซื้อควรตกลงกับผู้ขนส่งให้ชัดว่าจะยกสินค้าขึ้นรถอย่างไร

FCA

Free Carrier

ใช้ได้ทุกรูปแบบ รวมการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ

ส่งให้ผู้ขนส่งที่ผู้ซื้อเลือก

FCA ยึดจุดที่ส่งสินค้าให้ผู้ขนส่งหรือผู้รับที่ผู้ซื้อกำหนด จึงใช้ได้ทั้งรถ รถไฟ เครื่องบิน และตู้คอนเทนเนอร์ โดยไม่ต้องรอให้สินค้าขึ้นเรือก่อน ส่วนผู้ขายต้องยกขึ้นรถหรือไม่ ขึ้นอยู่กับว่าส่งมอบที่ไหน

ผู้ขายดูแลอะไรบ้าง

ผู้ขายต้องดูแลพิธีการส่งออก หากส่งมอบที่สถานที่ของผู้ขาย ผู้ขายต้องยกสินค้าขึ้นรถที่ผู้ซื้อจัดมา แต่ถ้าส่งมอบที่อื่น ผู้ขายต้องนำสินค้าไปถึงบนรถของตน โดยพร้อมให้ขนลง

ผู้ซื้อดูแลอะไรบ้าง

ผู้ซื้อต้องแจ้งว่าจะให้ผู้ขนส่งหรือใครเป็นผู้รับ พร้อมนัดหมายและจัดขนส่งต่อ หากรับมอบนอกสถานที่ผู้ขาย ผู้ซื้อเป็นฝ่ายจัดขนสินค้าลงจากรถที่ผู้ขายนำมาส่ง

ส่งมอบและโอนความเสี่ยงตรงไหน: หากรับที่สถานที่ผู้ขาย จะส่งมอบและโอนความเสี่ยงเมื่อยกสินค้าขึ้นรถที่มารับแล้ว หากรับที่อื่น สินค้าต้องอยู่บนรถที่ผู้ขายนำมาถึง พร้อมขนลง และพร้อมให้ผู้ขนส่งหรือผู้รับที่ผู้ซื้อกำหนดรับไป
ใครจัดและจ่ายค่าขนส่งหลัก: ผู้ซื้อเป็นฝ่ายจัดและจ่ายค่าขนส่งหลังจุดส่งมอบ FCA
ใครดูแลพิธีการศุลกากร: ผู้ขายดูแลพิธีการส่งออก ส่วนผู้ซื้อดูแลพิธีการผ่านแดนและนำเข้า
ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้หรือไม่: FCA ไม่ได้กำหนดให้ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้ ผู้ซื้อควรให้ประกันของตนเริ่มคุ้มครองตรงกับจุดรับมอบจริง

ตัวอย่างการใช้งาน

หากรับอุปกรณ์บนพาเลตจากโรงงานในญี่ปุ่น อาจระบุว่า FCA [โรงงานผู้ขาย ช่องโหลด 2 โอซากา ญี่ปุ่น], Incoterms® 2020 ผู้ขายยกสินค้าขึ้นรถที่กำหนด ส่วนผู้ซื้อจองการขนส่งทางอากาศสำหรับช่วงต่อ

CPT

Carriage Paid To

ใช้ได้ทุกรูปแบบ รวมการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ

ผู้ขายจ่ายค่าขนส่ง แต่ความเสี่ยงโอนก่อนถึงปลายทาง

CPT ให้ผู้ขายจ่ายค่าขนส่งถึงปลายทางที่ระบุ แต่ส่งมอบก่อนหน้านั้นเมื่อส่งสินค้าให้ผู้ขนส่งที่ทำสัญญาไว้ หากสินค้าต้องผ่านผู้ขนส่งหลายราย ควรระบุจุดรับมอบของรายแรกให้ชัด เพราะโดยปกติความเสี่ยงจะโอนที่จุดนั้น

ผู้ขายดูแลอะไรบ้าง

ผู้ขายต้องเตรียมสินค้า ดูแลพิธีการส่งออก ส่งให้ผู้ขนส่ง และจัดพร้อมจ่ายค่าขนส่งถึงปลายทางที่ตกลง รวมถึงให้ข้อมูลและเอกสารขนส่งที่จำเป็น

ผู้ซื้อดูแลอะไรบ้าง

ผู้ซื้อรับความเสี่ยงหลังส่งมอบให้ผู้ขนส่ง เป็นฝ่ายรับสินค้าที่ปลายทาง และจัดขนส่งต่อหากต้องไปไกลกว่าจุดที่ผู้ขายจ่ายค่าขนส่งไว้

ส่งมอบและโอนความเสี่ยงตรงไหน: ความเสี่ยงโอนเมื่อส่งสินค้าให้ผู้ขนส่งที่ผู้ขายทำสัญญาไว้ ณ จุดส่งมอบที่ตกลง หากมีหลายราย โดยปกติคือจุดส่งให้รายแรก เว้นแต่ตกลงจุดอื่นไว้ ไม่ใช่เมื่อสินค้าถึงปลายทาง
ใครจัดและจ่ายค่าขนส่งหลัก: ผู้ขายจัดและจ่ายค่าขนส่งถึงปลายทางที่ระบุ แต่การจ่ายค่าขนส่งไม่ได้ทำให้ผู้ขายยังรับความเสี่ยงระหว่างทาง
ใครดูแลพิธีการศุลกากร: ผู้ขายดูแลพิธีการส่งออก ส่วนผู้ซื้อดูแลพิธีการผ่านแดนและนำเข้า
ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้หรือไม่: CPT ไม่ได้กำหนดให้ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้ ผู้ซื้อควรพิจารณาประกันที่คุ้มครองตั้งแต่จุดส่งมอบ

ตัวอย่างการใช้งาน

หากส่งอะไหล่ทางอากาศ อาจระบุว่า CPT [อาคารสินค้าสนามบินปลายทาง ไนโรบี เคนยา], Incoterms® 2020 และระบุแยกในสัญญาว่าผู้ขนส่งรายแรกรับสินค้าที่จุดใดในต้นทาง

CIP

Carriage and Insurance Paid To

ใช้ได้ทุกรูปแบบ รวมการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ

ส่งมอบแบบ CPT และผู้ขายต้องจัดประกันให้

CIP ให้ผู้ขายจ่ายค่าขนส่งถึงปลายทางเช่นเดียวกับ CPT แต่ต้องจัดประกันสินค้าให้ด้วย ประกันนี้คุ้มครองส่วนได้เสียของผู้ซื้อในสินค้าระหว่างทาง ไม่ได้เลื่อนจุดโอนความเสี่ยง การส่งมอบยังเกิดก่อนสินค้าถึงปลายทางที่ผู้ขายจ่ายค่าขนส่งไปถึง

ผู้ขายดูแลอะไรบ้าง

ผู้ขายต้องส่งสินค้าให้ผู้ขนส่งที่ทำสัญญาไว้ ดูแลพิธีการส่งออก และจ่ายค่าขนส่งถึงปลายทาง พร้อมทำประกันตามที่กำหนดและให้หลักฐานที่ผู้ซื้อใช้เรียกร้องค่าสินไหมได้

ผู้ซื้อดูแลอะไรบ้าง

ผู้ซื้อรับความเสี่ยงหลังส่งมอบ และต้องดูแลพิธีการนำเข้า รวมถึงจัดขนส่งต่อจากปลายทางที่ระบุหากมี ส่วนกรมธรรม์และวิธีเรียกร้องค่าสินไหม ควรอ่านให้เข้าใจก่อนรับราคา

ส่งมอบและโอนความเสี่ยงตรงไหน: ความเสี่ยงโอนเมื่อส่งสินค้าให้ผู้ขนส่งที่ผู้ขายทำสัญญาไว้ ณ จุดที่ตกลง หากมีผู้ขนส่งหลายรายต่อกัน โดยปกติคือรายแรก เว้นแต่คู่สัญญาตกลงเป็นอย่างอื่น
ใครจัดและจ่ายค่าขนส่งหลัก: ผู้ขายเป็นฝ่ายจัดและจ่ายค่าขนส่งถึงปลายทางที่ระบุ
ใครดูแลพิธีการศุลกากร: ผู้ขายดูแลพิธีการส่งออก ส่วนผู้ซื้อดูแลพิธีการผ่านแดนและนำเข้า
ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้หรือไม่: ผู้ขายต้องทำประกันตาม Institute Cargo Clauses (A) ซึ่งเป็นเงื่อนไขมาตรฐานของประกันสินค้า หรือความคุ้มครองเทียบเท่า เว้นแต่ตกลงไว้ต่างออกไป โดยทั่วไปต้องมีวงเงินอย่างน้อย 110% ของมูลค่าสัญญา และคุ้มครองตั้งแต่จุดส่งมอบถึงอย่างน้อยปลายทางที่ระบุ หากต้องการความคุ้มครองต่างจากนี้ ควรตกลงให้ชัดเจน

ตัวอย่างการใช้งาน

หากส่งเครื่องมือด้วยรถต่อเครื่องบิน อาจระบุว่า CIP [คลังรับสินค้าของผู้ซื้อ มอนทรีออล แคนาดา], Incoterms® 2020 ต้องเช็กว่าประกันครอบคลุมเส้นทางที่ตกลงทั้งหมด ไม่ใช่เฉพาะช่วงบิน

ก่อนตกลงราคา ควรเช็กอะไร

คำว่า “All risks” ไม่ได้หมายความว่าคุ้มครองความเสียหายทุกอย่าง ก่อนรับราคา ควรเช็กข้อยกเว้น ความเสียหายส่วนแรกที่ต้องจ่ายเอง เงื่อนไขการบรรจุ ความล่าช้า และความคุ้มครองเพิ่มเติมเรื่องสงครามหรือการนัดหยุดงาน รวมถึงชื่อผู้เอาประกัน สกุลเงิน และเอกสารที่ใช้เรียกร้องค่าสินไหม

DAP

Delivered at Place

ใช้ได้ทุกรูปแบบ รวมการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ

ส่งถึงจุดหมาย พร้อมให้ผู้ซื้อขนลง

DAP ให้ผู้ขายรับความเสี่ยงการขนส่งจนถึงจุดปลายทางที่ตกลง แต่ผู้ซื้อยังมีหน้าที่สำคัญสองเรื่อง คือดูแลพิธีการนำเข้า และขนสินค้าลงจากพาหนะที่มาถึง

ผู้ขายดูแลอะไรบ้าง

ผู้ขายต้องจัดและจ่ายค่าขนส่งถึงปลายทาง ดูแลพิธีการส่งออกและผ่านแดน และนำสินค้าไปถึงจุดที่ตกลงโดยพร้อมให้ขนลง

ผู้ซื้อดูแลอะไรบ้าง

ผู้ซื้อต้องดูแลพิธีการนำเข้าและจ่ายอากรกับภาษีที่เกี่ยวข้อง รวมถึงจัดขนลงและรับความเสี่ยงระหว่างขนลง จึงต้องเตรียมทางเข้าและอุปกรณ์รับสินค้าให้พร้อม

ส่งมอบและโอนความเสี่ยงตรงไหน: ส่งมอบและโอนความเสี่ยงเมื่อสินค้ามาถึงจุดปลายทางที่ตกลง ยังอยู่บนพาหนะ และพร้อมให้ผู้ซื้อรับโดยขนลงได้
ใครจัดและจ่ายค่าขนส่งหลัก: ผู้ขายเป็นฝ่ายจัดและจ่ายค่าขนส่งถึงจุดปลายทางที่ตกลง
ใครดูแลพิธีการศุลกากร: ผู้ขายดูแลพิธีการส่งออกและผ่านแดน ส่วนผู้ซื้อดูแลพิธีการนำเข้า รวมถึงอากรและภาษีที่เกี่ยวข้อง
ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้หรือไม่: DAP ไม่ได้กำหนดให้ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้ผู้ซื้อ แต่ผู้ขายอาจเลือกทำประกันเพื่อคุ้มครองความเสี่ยงของตนจนส่งถึงปลายทาง

ตัวอย่างการใช้งาน

หากส่งอุปกรณ์ตกแต่งร้าน อาจระบุว่า DAP [คลังผู้ซื้อ ประตูรับสินค้า กัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย], Incoterms® 2020 ผู้ซื้อต้องดูแลพิธีการนำเข้าให้เรียบร้อยก่อนรถเดินทางต่อไปส่งที่คลัง

DPU

Delivered at Place Unloaded

ใช้ได้ทุกรูปแบบ รวมการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ

ผู้ขายส่งมอบเมื่อขนสินค้าลงแล้ว

DPU เป็นเงื่อนไขเดียวที่กำหนดให้ผู้ขายขนสินค้าลง ณ จุดส่งมอบ จุดนั้นไม่จำเป็นต้องเป็นท่าหรืออาคารสินค้า แต่ต้องเป็นสถานที่ที่ผู้ขายจัดการขนลงได้อย่างปลอดภัย

ผู้ขายดูแลอะไรบ้าง

ผู้ขายต้องจัดและจ่ายค่าขนส่งรวมถึงค่าขนลง รับความเสี่ยงจนขนลงเสร็จ และดูแลพิธีการส่งออกกับผ่านแดน

ผู้ซื้อดูแลอะไรบ้าง

ผู้ซื้อต้องดูแลพิธีการนำเข้าและจ่ายอากรกับภาษีที่เกี่ยวข้อง รับสินค้าที่ขนลงแล้ว และจัดขนส่งต่อหากต้องไปไกลกว่าสถานที่ที่ระบุ

ส่งมอบและโอนความเสี่ยงตรงไหน: ส่งมอบและโอนความเสี่ยงหลังขนสินค้าลงจากพาหนะที่มาถึงแล้ว และจัดไว้ให้ผู้ซื้อรับ ณ จุดปลายทางที่ตกลง
ใครจัดและจ่ายค่าขนส่งหลัก: ผู้ขายเป็นฝ่ายจัดและจ่ายค่าขนส่งถึงปลายทาง รวมถึงขนลงที่จุดนั้น
ใครดูแลพิธีการศุลกากร: ผู้ขายดูแลพิธีการส่งออกและผ่านแดน ส่วนผู้ซื้อดูแลพิธีการนำเข้า
ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้หรือไม่: DPU ไม่ได้กำหนดให้ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้ผู้ซื้อ แม้ผู้ขายจะรับความเสี่ยงจนขนสินค้าลงเสร็จแล้วก็ตาม

ตัวอย่างการใช้งาน

หากส่งเครื่องจักรบรรจุลัง อาจระบุว่า DPU [ลานรับสินค้า จุดขนลงที่กำหนด เดอร์บัน แอฟริกาใต้], Incoterms® 2020 ผู้ขายเป็นฝ่ายจองบริการยกที่เหมาะกับน้ำหนักสินค้าและสถานที่

DDP

Delivered Duty Paid

ใช้ได้ทุกรูปแบบ รวมการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ

ผู้ขายดูแลพิธีการนำเข้าด้วย

DDP ให้ผู้ขายดูแลพิธีการนำเข้าและอากรภาษีที่เกี่ยวข้องด้วย นอกเหนือจากส่งสินค้าถึงปลายทาง ก่อนเลือกใช้ ต้องเช็กว่าผู้ขายทำหน้าที่เหล่านี้ได้ตามกฎหมายหรือไม่ เพราะสัญญาซื้อขายไม่ได้ยกเว้นข้อกำหนดเรื่องผู้นำเข้าหรือภาษีของประเทศปลายทาง

ผู้ขายดูแลอะไรบ้าง

ผู้ขายต้องจัดและจ่ายค่าขนส่ง ดูแลพิธีการส่งออก ผ่านแดน และนำเข้าทั้งหมด รวมถึงอากรกับภาษีที่เกี่ยวข้อง แล้วนำสินค้าที่ผ่านพิธีการนำเข้าแล้วไปส่งโดยพร้อมให้ขนลง

ผู้ซื้อดูแลอะไรบ้าง

ผู้ซื้อต้องช่วยให้ข้อมูลและเอกสารที่จำเป็น รับสินค้า และจัดขนลงโดยรับความเสี่ยงช่วงขนลง ก่อนจ่ายค่าขนลง ควรเช็กว่ารวมอยู่ในสัญญาขนส่งแล้วหรือไม่

ส่งมอบและโอนความเสี่ยงตรงไหน: ความเสี่ยงโอนเมื่อสินค้าผ่านพิธีการนำเข้าแล้ว มาถึงปลายทางที่ตกลง และอยู่บนพาหนะในสภาพพร้อมให้ผู้ซื้อรับโดยขนลงได้
ใครจัดและจ่ายค่าขนส่งหลัก: ผู้ขายเป็นฝ่ายจัดและจ่ายค่าขนส่งถึงปลายทางที่ระบุ
ใครดูแลพิธีการศุลกากร: ผู้ขายดูแลพิธีการส่งออก ผ่านแดน และนำเข้า รวมถึงอากรกับภาษีที่เกี่ยวข้อง โดยผู้ซื้อต้องให้ความช่วยเหลือที่จำเป็น
ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้หรือไม่: DDP ไม่ได้กำหนดให้ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้ผู้ซื้อ แม้ผู้ขายจะมีหน้าที่ดูแลการส่งมอบหลายด้านก็ตาม

ตัวอย่างการใช้งาน

หากส่งวัสดุเพื่อการค้า อาจระบุว่า DDP [ศูนย์กระจายสินค้าผู้ซื้อ ช่องรับสินค้า โอ๊คแลนด์ นิวซีแลนด์], Incoterms® 2020 โดยต้องเช็กก่อนว่ารูปแบบนำเข้าและการจัดการภาษีที่วางไว้ทำได้จริงตามกฎหมาย

FAS

Free Alongside Ship

ใช้เฉพาะทางทะเลและทางน้ำภายในประเทศ

นำสินค้าไว้ข้างเรือที่ผู้ซื้อกำหนด

FAS เหมาะกับงานที่ส่งมอบข้างลำเรือได้จริง เช่น สินค้าเทกองหรือสินค้าทั่วไปบางประเภทที่ไม่ได้บรรจุตู้ การส่งถึงคลังในแผ่นดินหรือลานตู้คอนเทนเนอร์ยังไม่ถือว่าส่งข้างเรือ

ผู้ขายดูแลอะไรบ้าง

ผู้ขายต้องนำสินค้าไปไว้ข้างเรือที่ผู้ซื้อกำหนด ณ ท่าต้นทางที่ตกลง และดูแลพิธีการส่งออก

ผู้ซื้อดูแลอะไรบ้าง

ผู้ซื้อต้องกำหนดเรือและแจ้งท่าเทียบกับรายละเอียดรับสินค้าให้ทันเวลา รวมถึงจัดยกขึ้นเรือ ขนส่งหลัก และส่งต่อไปยังปลายทาง

ส่งมอบและโอนความเสี่ยงตรงไหน: ส่งมอบและโอนความเสี่ยงเมื่อสินค้าอยู่ข้างลำเรือที่กำหนด ณ จุดในท่าต้นทางที่ตกลง เช่น บนท่าเทียบหรือเรือลำเลียง
ใครจัดและจ่ายค่าขนส่งหลัก: ผู้ซื้อเป็นฝ่ายจัดและจ่ายค่ายกขึ้นเรือกับค่าขนส่งหลัก
ใครดูแลพิธีการศุลกากร: ผู้ขายดูแลพิธีการส่งออก ส่วนผู้ซื้อดูแลพิธีการผ่านแดนและนำเข้า
ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้หรือไม่: FAS ไม่ได้กำหนดให้ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้ ผู้ซื้อควรพิจารณาความคุ้มครองตั้งแต่รับข้างเรือ รวมถึงช่วงยกขึ้นเรือด้วย

ตัวอย่างการใช้งาน

หากส่งเหล็กรูปพรรณ อาจระบุว่า FAS [ท่าต้นทาง ท่าเทียบที่ระบุ แอนต์เวิร์ป เบลเยียม], Incoterms® 2020 เมื่อรับมอบข้างเรือแล้ว ผู้ซื้อเป็นฝ่ายประสานการยกขึ้นเรือ

FOB

Free on Board

ใช้เฉพาะทางทะเลและทางน้ำภายในประเทศ

ผู้ขายส่งสินค้าขึ้นเรือที่ท่าต้นทาง

FOB ถือว่าส่งมอบเมื่อสินค้าอยู่บนเรือที่ผู้ซื้อกำหนดแล้ว ใช้เฉพาะการขนส่งทางทะเลหรือทางน้ำภายในประเทศ จึงไม่ควรใช้เป็นคำเรียกทั่วไปสำหรับงานทางอากาศหรือทางถนน

ผู้ขายดูแลอะไรบ้าง

ผู้ขายต้องนำสินค้าไปท่าต้นทาง ดูแลพิธีการส่งออก และยกสินค้าขึ้นเรือที่กำหนด

ผู้ซื้อดูแลอะไรบ้าง

ผู้ซื้อต้องกำหนดและจองเรือ แจ้งรายละเอียดขึ้นเรือให้ทันเวลา จ่ายค่าขนส่งหลัก และจัดรับสินค้ากับขนส่งต่อที่ปลายทาง

ส่งมอบและโอนความเสี่ยงตรงไหน: ส่งมอบและโอนความเสี่ยงเมื่อสินค้าอยู่บนเรือที่ผู้ซื้อกำหนด ณ ท่าต้นทางที่ตกลง
ใครจัดและจ่ายค่าขนส่งหลัก: ผู้ซื้อเป็นฝ่ายจัดและจ่ายค่าขนส่งหลักทางทะเลหรือทางน้ำภายในประเทศ
ใครดูแลพิธีการศุลกากร: ผู้ขายดูแลพิธีการส่งออก ส่วนผู้ซื้อดูแลพิธีการผ่านแดนและนำเข้า
ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้หรือไม่: FOB ไม่ได้กำหนดให้ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้ ผู้ซื้อควรพิจารณาความคุ้มครองตั้งแต่ส่งมอบบนเรือ

ตัวอย่างการใช้งาน

หากส่งธัญพืชเทกอง อาจระบุว่า FOB [ท่าต้นทาง จุดโหลดที่ตกลง โรซาริโอ อาร์เจนตินา], Incoterms® 2020 ผู้ซื้อจองเรือ ส่วนผู้ขายจัดการยกสินค้าขึ้นเรือ

CFR

Cost and Freight

ใช้เฉพาะทางทะเลและทางน้ำภายในประเทศ

ผู้ขายจ่ายค่าระวางเรือ ความเสี่ยงโอนเมื่อขึ้นเรือ

CFR ต้องแยกให้ออกระหว่างท่าต้นทางที่ส่งมอบ กับท่าปลายทางที่ผู้ขายจ่ายค่าระวางไปถึง ความเสี่ยงจะโอนไปยังผู้ซื้อก่อน ไม่ต้องรอสินค้าถึงท่าปลายทาง

ผู้ขายดูแลอะไรบ้าง

ผู้ขายต้องดูแลพิธีการส่งออก ยกสินค้าขึ้นเรือต้นทาง จัดและจ่ายค่าขนส่งถึงท่าปลายทางที่ระบุ พร้อมให้เอกสารขนส่งที่จำเป็น

ผู้ซื้อดูแลอะไรบ้าง

ผู้ซื้อรับความเสี่ยงตั้งแต่ส่งมอบบนเรือ ดูแลพิธีการนำเข้าและรับสินค้าที่ปลายทาง รวมถึงจัดขนส่งต่อจากจุดท่าที่ผู้ขายจ่ายค่าระวางไว้

ส่งมอบและโอนความเสี่ยงตรงไหน: ความเสี่ยงโอนเมื่อสินค้าอยู่บนเรือ ณ ท่าต้นทาง แม้ชื่อท่าในใบเสนอราคา CFR จะเป็นท่าปลายทางก็ตาม
ใครจัดและจ่ายค่าขนส่งหลัก: ผู้ขายเป็นฝ่ายจัดและจ่ายค่าขนส่งถึงท่าปลายทางที่ระบุ
ใครดูแลพิธีการศุลกากร: ผู้ขายดูแลพิธีการส่งออก ส่วนผู้ซื้อดูแลพิธีการผ่านแดนและนำเข้า
ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้หรือไม่: CFR ไม่ได้กำหนดให้ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้ ผู้ซื้อควรพิจารณาประกันระหว่างทางที่เริ่มคุ้มครองตั้งแต่ส่งมอบบนเรือ

ตัวอย่างการใช้งาน

หากส่งไม้ทางเรือ อาจระบุว่า CFR [ท่าปลายทาง อาคารสินค้าที่ระบุ ฮัมบูร์ก เยอรมนี], Incoterms® 2020 และระบุท่าต้นทางแยกไว้ในสัญญาให้ชัด

CIF

Cost, Insurance and Freight

ใช้เฉพาะทางทะเลและทางน้ำภายในประเทศ

ค่าระวางเรือ พร้อมประกันขั้นต่ำตามที่กำหนด

CIF ส่งมอบและจ่ายค่าระวางเหมือน CFR แต่เพิ่มประกันสินค้าที่ผู้ขายต้องจัดให้ ไม่ได้แปลว่าผู้ขายรับความเสี่ยงจนถึงปลายทาง หรือมีความคุ้มครองกว้างที่เหมาะกับสินค้าทุกชนิดโดยอัตโนมัติ

ผู้ขายดูแลอะไรบ้าง

ผู้ขายต้องดูแลพิธีการส่งออก ส่งสินค้าขึ้นเรือ จ่ายค่าขนส่งทางทะเลหรือทางน้ำถึงปลายทาง และให้เอกสารขนส่งพร้อมหลักฐานประกัน

ผู้ซื้อดูแลอะไรบ้าง

ผู้ซื้อรับความเสี่ยงตั้งแต่ส่งมอบบนเรือ และต้องดูแลพิธีการนำเข้า การรับสินค้าปลายทาง และขนส่งต่อ ส่วนประกัน ควรเช็กว่ากรมธรรม์คุ้มครองภัยที่สำคัญต่อสินค้าของตนหรือไม่

ส่งมอบและโอนความเสี่ยงตรงไหน: ความเสี่ยงโอนเมื่อสินค้าอยู่บนเรือ ณ ท่าต้นทาง ไม่ใช่เมื่อถึงท่าปลายทางที่ระบุ
ใครจัดและจ่ายค่าขนส่งหลัก: ผู้ขายเป็นฝ่ายจัดและจ่ายค่าขนส่งถึงท่าปลายทางที่ระบุ
ใครดูแลพิธีการศุลกากร: ผู้ขายดูแลพิธีการส่งออก ส่วนผู้ซื้อดูแลพิธีการผ่านแดนและนำเข้า
ผู้ขายต้องทำประกันสินค้าให้หรือไม่: ผู้ขายต้องทำประกันตาม Institute Cargo Clauses (C) หรือความคุ้มครองเทียบเท่าเป็นพื้นฐาน โดยทั่วไปต้องมีวงเงินอย่างน้อย 110% ของมูลค่าสัญญา คุ้มครองตั้งแต่ส่งมอบถึงอย่างน้อยท่าปลายทางที่ระบุ หากต้องการความคุ้มครองกว้างขึ้น ทั้งสองฝ่ายตกลงเพิ่มเติมให้ชัดเจนได้

ตัวอย่างการใช้งาน

หากส่งวัตถุดิบเทกอง อาจระบุว่า CIF [ท่าปลายทาง อาคารสินค้าที่ตกลง รอตเทอร์ดาม เนเธอร์แลนด์], Incoterms® 2020 ผู้ซื้อควรอ่านใบรับรองประกันก่อนยอมรับขอบเขตความคุ้มครอง

ก่อนตกลงราคา ควรเช็กอะไร

Clauses (C) คุ้มครองเฉพาะภัยที่ระบุ และแคบกว่า Clauses (A) ที่ CIP กำหนดไว้เป็นพื้นฐาน ควรเช็กว่าต้องการคุ้มครองการลักขโมยหรือความเสียหายจากน้ำหรือไม่ อ่านข้อยกเว้นและความคุ้มครองเพิ่มเติม พร้อมตรวจค่าขนลงด้วย เพราะวงเงินประกันอย่างเดียวไม่ได้บอกว่าความเสียหายแบบไหนเบิกได้

เทียบให้ชัด เงื่อนไขที่มักสับสน

FCA / FOB

เริ่มจากดูว่าส่งมอบกันตรงไหนจริง ไม่ใช่เลือกตามคำที่ใช้คุ้นเคย FCA ใช้ได้ทุกรูปแบบและส่งให้ผู้ขนส่งที่ผู้ซื้อกำหนด ส่วน FOB ต้องส่งขึ้นเรือ หากตู้เข้าลานก่อนเรือออกหลายวัน FCA มักตรงกับการรับมอบมากกว่า พร้อมกันนั้นควรเช็กจุดรับจริงและเอกสารที่ธนาคารต้องการ

CFR / CIF

ทั้งคู่ใช้ทางน้ำเท่านั้น ผู้ขายจ่ายค่าระวาง แต่ความเสี่ยงโอนเมื่อขึ้นเรือต้นทาง ความต่างคือ CIF กำหนดให้ผู้ขายจัดประกันขั้นต่ำให้ ส่วน CFR ไม่ได้กำหนด CIF จึงไม่ได้รับรองว่าความเสียหายทุกแบบมีประกัน เวลาเทียบราคา ต้องดูทั้งกรมธรรม์และค่าปลายทาง ไม่ใช่ยอดรวมอย่างเดียว

CPT / CIP

ทั้งคู่ใช้ได้ทุกรูปแบบ และแยกจุดส่งให้ผู้ขนส่งออกจากปลายทางที่ผู้ขายจ่ายค่าขนส่งไปถึง CIP เพิ่มประกัน Clauses (A) เป็นพื้นฐาน แต่ยังมีข้อยกเว้น ส่วน CPT ไม่ได้กำหนดให้ผู้ขายทำประกันให้ ควรเทียบเส้นทางและระยะเวลาคุ้มครอง ความเสียหายส่วนแรก และวิธีใช้สิทธิเรียกร้อง ประกันเพิ่มการคุ้มครอง ไม่ได้เลื่อนจุดส่งมอบต้นทาง

DAP / DPU / DDP

ทั้งสามข้อส่งมอบที่ปลายทาง แต่แบ่งงานต่างกัน: DAP ให้ผู้ซื้อดูแลพิธีการนำเข้าและขนลง DPU ให้ผู้ซื้อดูแลพิธีการนำเข้า แต่ผู้ขายขนลง ส่วน DDP ให้ผู้ขายดูแลพิธีการนำเข้าและจ่ายอากรภาษีที่เกี่ยวข้อง ขณะที่ผู้ซื้อขนลง ก่อนเลือก DDP ต้องเช็กว่าผู้ขายทำหน้าที่นำเข้าได้ตามกฎหมาย และก่อนเลือก DPU ต้องเช็กว่าผู้ขายจัดขนลงได้อย่างปลอดภัย

สรุป หน้าที่สำคัญ

ตารางนี้สรุปการส่งมอบตามปกติ ไม่ได้แจกแจงค่าธรรมเนียมทุกรายการ สำหรับกลุ่ม C และ DAP/DDP สัญญาขนส่งของผู้ขายอาจรวมค่าขนลงหรือค่าจัดการปลายทางไว้แล้ว จึงต้องเช็กก่อนเรียกให้ผู้ซื้อจ่ายซ้ำ การจ่ายค่าจัดการไม่ได้เปลี่ยนจุดส่งมอบหรือโอนความเสี่ยง ส่วน DPU กำหนดให้ผู้ขายขนสินค้าลงโดยเฉพาะ

ทั้ง 11 เงื่อนไข: ส่งมอบ ขนส่ง นำเข้า และประกัน
เงื่อนไข	รูปแบบ	จุดส่งมอบ / โอนความเสี่ยง	ผู้จ่ายขนส่งหลัก	ผู้ทำพิธีการนำเข้า	ประกันที่ผู้ขายต้องจัด
EXW	ทุกรูปแบบ	พร้อมให้ผู้ซื้อรับ ก่อนยกขึ้นรถ	ผู้ซื้อ	ผู้ซื้อ	ไม่ได้กำหนดให้ทำ
FCA	ทุกรูปแบบ	รับที่ผู้ขาย: ขึ้นรถแล้ว; รับที่อื่น: พร้อมขนลง	ผู้ซื้อ	ผู้ซื้อ	ไม่ได้กำหนดให้ทำ
CPT	ทุกรูปแบบ	ส่งให้ผู้ขนส่ง ณ จุดต้นทางที่ตกลง	ผู้ขาย	ผู้ซื้อ	ไม่ได้กำหนดให้ทำ
CIP	ทุกรูปแบบ	ส่งให้ผู้ขนส่ง; ประกันไม่เลื่อนจุดโอนความเสี่ยง	ผู้ขาย	ผู้ซื้อ	Clauses (A) หรือเทียบเท่า*
DAP	ทุกรูปแบบ	ถึงปลายทาง พร้อมให้ขนลง	ผู้ขาย	ผู้ซื้อ	ไม่ได้กำหนดให้ทำ
DPU	ทุกรูปแบบ	ถึงปลายทางและขนลงแล้ว	ผู้ขาย	ผู้ซื้อ	ไม่ได้กำหนดให้ทำ
DDP	ทุกรูปแบบ	ผ่านพิธีการนำเข้าแล้ว ถึงปลายทางพร้อมขนลง	ผู้ขาย	ผู้ขาย	ไม่ได้กำหนดให้ทำ
FAS	ทางน้ำเท่านั้น	ข้างลำเรือ ณ ท่าต้นทาง	ผู้ซื้อ	ผู้ซื้อ	ไม่ได้กำหนดให้ทำ
FOB	ทางน้ำเท่านั้น	บนเรือ ณ ท่าต้นทาง	ผู้ซื้อ	ผู้ซื้อ	ไม่ได้กำหนดให้ทำ
CFR	ทางน้ำเท่านั้น	บนเรือ ณ ท่าต้นทาง	ผู้ขาย	ผู้ซื้อ	ไม่ได้กำหนดให้ทำ
CIF	ทางน้ำเท่านั้น	บนเรือ ณ ท่าต้นทาง	ผู้ขาย	ผู้ซื้อ	Clauses (C) หรือเทียบเท่า*

* เป็นระดับความคุ้มครองพื้นฐาน ซึ่งอาจตกลงเปลี่ยนได้และยังต้องดูเงื่อนไขกรมธรรม์ ทั้งสองแบบมีข้อยกเว้น อ่านรายละเอียด CIP และ CIF ด้านบนประกอบ

ก่อนตกลงซื้อขาย เช็กแผนขนส่งให้ครบ

ระบุสถานที่หรือท่าให้ชัด รวมถึงจุดภายในนั้น เช่น ที่อยู่ อาคารสินค้า ท่าเทียบ หรือช่องโหลด พร้อมวันหรือช่วงเวลาส่งมอบ หากใช้กลุ่ม C ให้ระบุจุดส่งมอบและโอนความเสี่ยงที่เกิดก่อนถึงปลายทางไว้ด้วย
เช็กว่าเงื่อนไขตรงกับรูปแบบขนส่งและวิธีส่งมอบจริงหรือไม่ ใครเป็นผู้รับ ใช้เอกสารใดยืนยัน และต้องแจ้งข้อมูลแต่ละเรื่องเมื่อไร
แยกค่าที่รวมและไม่รวมให้เห็นชัด เช่น ค่าจัดการต้นทางและปลายทาง ค่าปล่อยสินค้า ค่าเก็บ และค่าขนส่งต่อ รวมถึง demurrage และ detention ซึ่งอาจเป็นค่าใช้ตู้เกินเวลาที่ให้ใช้ฟรี โดยต้องเช็กนิยามและอัตราของผู้ขนส่งแต่ละราย พร้อมตกลงว่าใครจ่ายเมื่อกำหนดการเปลี่ยน
ตกลงว่าใครจัดยกขึ้นและขนลง ใครเตรียมอุปกรณ์กับแรงงาน เข้าออกพื้นที่อย่างไร และต้องนัดเวลาหรือไม่ แยกงานขนลงออกจากงานย้ายเข้าตำแหน่งหรือติดตั้งภายหลัง
ยืนยันแผนส่งออก ผ่านแดน และนำเข้าให้ครบ ใครมีสิทธิเป็นผู้ส่งออกหรือผู้นำเข้า ใช้ตัวแทนไหน ต้องมีใบอนุญาตอะไร ใครจ่ายอากรภาษี และใครจัดเอกสารแต่ละฉบับ
อ่านรายละเอียดประกันให้ครบ ทั้งผู้เอาประกัน เส้นทาง มูลค่าและสกุลเงิน ข้อยกเว้น ความเสียหายส่วนแรก ความคุ้มครองเพิ่มเติม และเอกสารเรียกร้อง การที่ผู้ขายไม่ต้องทำประกันให้ ไม่ได้แปลว่าสินค้าไม่มีความเสี่ยง
ใช้รหัส จุดส่งมอบหรือปลายทางที่ระบุ และฉบับปีให้ตรงกันในสัญญา ใบเสนอราคา และใบยืนยันคำสั่งซื้อ ส่วนการชำระเงิน การโอนกรรมสิทธิ์ และสิ่งที่ตกลงเปลี่ยนแปลง ต้องเขียนแยกให้ชัด เลือกเงื่อนไขให้เหมาะกับงาน เพราะไม่มีข้อไหนดีที่สุดสำหรับทุกการซื้อขาย

FCA [สถานที่ส่งมอบที่ระบุชัดเจน], Incoterms® 2020

แหล่งอ้างอิงและอ่านเพิ่มเติม

บทความนี้อธิบายการใช้งานโดยอ้างอิงข้อมูลของ ICC ไม่ได้คัดลอกตัวบท ส่วนบทความเปรียบเทียบของ ICC Academy มีมุมมองการตีความของผู้เขียนด้วย หากต้องใช้รายละเอียดในสัญญา ควรอ่าน Incoterms® 2020 ฉบับทางการประกอบ และเขียนสิ่งที่ตกลงเปลี่ยนแปลงไว้ให้ชัดในสัญญาซื้อขาย

← กลับไปคลังความรู้